Vorige week kreeg Heidi bij Namahn een meneer aan de lijn die blijkbaar een wel erg creatieve manier had om mijn achternaam uit te spreken. Hij deed een verhaal dat hij naar mij op zoek was, ‘t was in alle geval niet heel erg duidelijk.

Een tijdje later kreeg ik een mail van hem, en werd het meteen duidelijker: we zijn familie!

Zijn naam is José, hij is vastgoedmakelaar in Miami, hij is van Braziliaanse oorsprong, en hij is, houd u vast: de zoon van Hendla, die de dochter is van Hercko, die de zoon is van Abram. Hercko (of Hartzka, of twintig andere manieren om het te spellen), was van Polen naar Brazilië geëmigreerd. Abram had een andere zoon, Nusen Mendel (of Nathan). Die was getrouwd met Regina, en Regina’s zus Laja was getrouwd met Mordechai. En Mordechai’s dochter Estera was mijn grootmoeder aan vaderskant.

Op een grafiekje gezet, geeft dat dit — ik helemaal links onderaan, José en zijn vrouw Nadir helemaal rechts:

Heel heel verre familie, en aangetrouwd, daar niet van, maar toch.

Ik zat er al een tijd mee in mijn hoofd, maar ik denk dat ik het toch maar eens voor ‘t echt ga doen: die genealogie weer oppakken.

Imagine you ran a narrative report on a person in your genealogy database and you got this as a result:

Basilius Franciscus Gilliet, son of Benedictus (Benoit) and Françoise Ferdinande (Springael) Gilliet, was born on 20 December 1818 in the rue des Ecuries in Gent. Witnesses to the birth declaration were Basil Van Loo and Joseph Verschaffel. Basilius married Maria Ludovica Massaux before 1848. Basilius had a daughter before 1848. He had a son Julien Gilliet abt 1848. Basilius had a daughter Octavia Gilliet on 10 August 1850 in Gent. Basilius was employed as a lithograph in December 1850. He witnessed the birth of Marcellus Gilliet on 12 December 1850 in Gent. Basilius had a son Petrus Constantinus Gilliet there on 28 June 1862. Basilius died in Gent on 23 December 1890. Witnesses to the death were Petrus and Isidorus Campens.

Pretty good, right? Well, no. Not really.

In fact, pretty much all of this information is almost useless if you don’t know where it came from. You need to be able to check the data, and you need to know how reliable it is.

You may very well have different versions of the same story: a death certificate that says someone was born about 1812 and a marriage certificate that says the same person was born about 1807. How do you handle this? Easy—just enter all you discover in Genbox, and add source information for each thing you enter.

Let’s take a typical example. I’m looking for information about Basilius Gilliet and I have a copy of a birth certificate of a Marcellus Gilliet:

The certificate is dated 12 December 1850 and Basilius is mentioned as a witness. The certificate says that he’s thirty-two years old (“Basilius Gilliet, oud twee en dertig jaren”), so we can conclude he was probably born about 1818.

Here’s how we enter this information in Genbox (we’ll pretend we’re not interested in Marcellus Gilliet and only in Basilius for now).

Create a new person

Assuming Basilius Gilliet was not present in the database, add a new person. Click the Individual form or select View | Individual in the menu, then hit CTRL-N to add a new individual and fill in what you now about Basilius (his name, sex, and birth date—about 1818):

Generate an idividual report for this person (Reports | Individual | Basic > Make Report) and you’ll get this, short and to the point:

Basilius Gilliet was born abt 1818.

Next we’ll flesh this out.

Documenting the event

Double click the “Birth” event. You’ll be taken to the “Events” tab for Basilius Gilliet:

There’s a great number of things we can enter here, amongst others:

1. the birth date
2. the birthplace (and a local place, like a hospital or a street in a town)
3. the child’s father
4. the child’s mother
5. any number of witnesses to the birth

Next to each of the data items you can enter you’ll find a button—plus one extra button (circled) next to the name of the event:

You can choose to individually document everything, or you can choose to add sources to the entire event. Or you can choose a mixture of the two.

Create a source record

We’ve got a source that tells us when the person was born and nothing else, so we’re just going to add a source to the birth date. Click the button next to the date field; this will take you to a form where you can select the source from a list or create a new one:

The source is where you got the information. In this case we got the information (Basilius’ birth circa 1818) from birth certificate (“geboorteakte”) #3600, which is part of the Gent birth records for 1850, which are part of the civil records of the city of Gent.

There are many ways you could enter this information. This is one way to go about it.

First we’ll enter the name of the source:

Click “add new” and Genbox will open two new windows—a Citation form and a Source form:

We’ll first flesh out the source and then turn to the citation.

The source type is a Birth Certificate (City Level); the rest is a matter of filling in the blanks and making sure you have enough information to be able to locate the actual source (microfilm, photocopy, book, …) if you ever needed to. And if you have an image of the source—as we have—you can add it to the source record too:

If you want to go the extra mile, you can move on to the Evidence tab and add a transcript of the document:

That’s it for now. We’ll close the source window and turn our attention to the Citation window.

Citations

The citation window is where the source we created is connected to Basilius’ birth date.

The Assertion tab holds information about the thing you’re documenting. Note that you can have more than one citation for a given assertion. In that case you’ll have more than one source listed on the Assertion tab, like so:

In our example, there’s just the one source for the date of the birth event for the individual Basilius Gilliet:

Double click the source on the Assertion tab to go to the Cited Sources tab:

This is where you see how the source (Marcellus’ birth certificate) relates to the assertion.

In our case the source is quite specific: just one birth certificate, identified by year and number, so you don’t need to fill in the “where in source” field. Some alternative ways to go about things:

As for the other fields on the form:

• Lead text is where you can optionally put a short introduction to the citation.
• Annotation: is where you can optionally put another short text which will appear at the end of the citation. Use it to put an appreciation of the source, or any other, well, annotations.
• Support level for assertion indicates how well the source supports the assertion, ranging from Primary and Direct Support (indicating the source was an eye witness, or that the source specifically talks about the event) to Direct Conflict (indicating the source says something completely different than the assertion). Do not leave the support level set to “Undetermined”!
• Credibility: how much you think the source should be believed.
• the box under the Credibility drop-down: a new field since 3.1.11, named “Rationale”. This is to store text that briefly explains why you believe the cited source is relevant to the current assertion. It is for your own personal research purposes, and does not normally appear on output reports. You can store here the reasons why you assigned a low/high support level or low/high credibility, or the facts extracted from the source that you think make your case, or personal reminders of work yet to be performed.

An example:

If you’ve entered a transcript of the source, you can optionally move on to the third tab (Excerpts). You’ll see the transcript you entered before:

Locate the bit in the text that supports the assertion, select it and click the “Mark” button. The relevant part of the transcript will be highlighted:

One last thing: go back to the Assertion tab, and decide with all you’ve just entered about the source in the back of your mind just how sure you are of the assertion. We’re going for “probable conclusion”:

Note that if there’s more than one source you have to take into account the combination of all the sources.

Now, to put it all together, take a look at the Formatting tab to see what the citation will look like in a report:

…or to see what it will look like in the contect of a “real” report, click the preview button on Basilius’ birth event:

If we do the same for all the different assertions in the statement, we can get something like this:

Basilius Franciscus Gilliet^[1], zoon van Benedictus (Benoit) en Françoise Ferdinande (Springael) Gilliet , werd op 20 december 1818 geboren in Gent^[2]. Hij trouwde met Maria Ludovica Massaux^[3]. Basilius kreeg een dochter Gilliet . Basilius kreeg ca. 1848 een zoon Julien Gilliet^[4]. Basilius kreeg op 10 augustus 1850 in Gent een dochter Octavia Gilliet . Getuige: Joachim Benedictus Gilliet^[5]. Basilius was in december 1850 steendrukker^[6]. Hij was getuige bij de geboorte van Marcellus Gilliet op 12 december 1850 in Gent^[7]. Basilius kreeg in Gent op 28 juni 1862 een zoon, Petrus Constantinus Gilliet^[8]. Basilius overleed daar op 23 december 1890. Getuigen: Petrus Constantinus Gilliet en Isidorus Campens^[9].

1. Burgerlijke Stand Ledeberg, BS/G 789746 Petrus Constantinus Gilliet.

2. Burgerlijke Stand Gent, Tienjarige tabel geboorten 1811-1820; Rijksarchief, Beveren; “Basil François Gilliet, né avant hier à huit heures du matin” geboorteakte Basil François Gilliet, BS/G Gent, 22 december 1818, nr. 354, Rijksarchief, Beveren.

3. “Basilius Franciscus Gilliet… Maria Ludovica Massaux… zijne huisvrouw” geboorteakte Petrus Constantinus Gilliet, BS/G Ledeberg, 30 juni 1862, Rijksarchief, Beveren.

4. Huwelijksakte Petrus Constatinus Gilliet & Juliana Joanna Vandenbossche, BS/H Gent, 1 mei 1897, Rijksarchief, Beveren.

5. Geboorteakte Octavia Gilliet, BS/G Gent, 12 augustus 1850, nr. 2388, Rijksarchief, Beveren.

6. Geboorteakte Marcellus Gilliet, BS/G Gent, 12 december 1850, nr. 3600, Rijksarchief, Beveren.

7. Ibid.

8. Burgerlijke Stand Geboorten Ledeberg: geboortes Ledeberg 30 juni 1862.

9. Ibid; Burgelijke Stand Huwelijken Gent: huwelijk Petrus Constatinus Gilliet & Juliana Joanna Vandenbossche, 1 mei 1897, Rijksarchief, Beveren; Geboortakte Basil François Gilliet: geboortes Gent 22 december 1818; Overlijdensakte, Burgerlijke Stand Overlijdens Gent, 1890, nr. 3918, Rijksarchief, Beveren.

Nice, what?

Geschreven al luisterend naar: Stereophonic Space Sound Unlimited – Plays Lost TV Themes – Revenge of the Belly Dancer {From “Korla Rides Again”}

Niet één, maar twee kandidaten voor een steampunk-film. Mag ik u voorstellen, in de rol van femme fatale-cum-spionne, Elisabeth Waegenaer (de dochter van de broer van de vader van de vader van mijn moeder):

…en in de hoofdrol, International Man of Mystery Maurice Vuijlsteke, mijn overgrootvader:

Tee hee.

familiefoto

Ik ben nog maar eens foto’s van de familie aan het inscannen.

Van die foto’s waar alsmaar minder mensen weten wie er precies op staat.

Van die foto’s waar meer dan aanschouwelijk wordt dat tempus inderdaad irreparabile fugit.

Van die foto’s waarvan men zich afvraagt hoe ze vijftig of zeventig of honderd of meer jaar overleefd hebben. En of ze het nog eens zo lang gaan uithouden. En ook: of onze foto’s het zo lang gaan trekken.

genealogiefamiliefoto

Het lijkt nog maar net dat de definitieve versie van The Master Genealogist 5 uit is (ik kreeg mijn CD opgestuurd in februari na een paar jaar en beta-versies), en daar is ondertussen versie 6 al.

Ik ben old skool als het op versienummer aankomt: ik krijg het heen-en-weer van zowel eeuwige 0.7.95.br1.012-versies als van nonsensicale nietszeggende achtervoegels als MX of CS of QX.

Voor mij moeten versienummers gaan van 1.0 naar 1.1 en 1.2 en als er een bug in zit naar 1.2.1, en als er dan iets drastisch nieuws bijkomt naar 2.0, en zoverder. Nu als er iets dat kan gezegd worden van TMG, is het wel dat het old skool is. En dus, het verschil tussen 3.x en 4.x en dan tussen 4.x en 5.x indachtig, verwacht ik mij aan grootse dingen van deze nieuwe versie.

Ik steek niet onder stoelen of banken dat ik zeer teleurgesteld was/ben in TMG 5, dat zowat een vergelijkbaar parcours als WordPerfect afgelegd heeft, van onbetwiste marktleider in DOS naar anachronisme in Windows.Maar ik ben helemal gewonnen voor tweede kansen, dus doeik nu meteen een download en evalueer ik TMG 6 als was het de eerste keer dat ik het gebruik.

Download en install zou pijnloos zijn, behalve dat TMG erop staat de computer te herstarten:

Lijkt me een beetje overdreven, maar bon. Ik laat me niet nerveus maken. Eerste keer opstarten:

Ik laat de sample data set even voor wat hij is, en ik ik begin meteen met een nieuw project. De computer reutelt een beetje, en dan kom je op een wizard terecht:

Ik hoop dat ik dit niet veel meer moet zeggen in de loop van mijn evaluatie, maar hier krijg ik het al meteen lastig. En wel hierom:

Er staat linksboven het wizardscherm een beeldje. The devil is in the details, en het is voor mij een symptoom van diepere zaken dat er (a) een beeld van een computer met 5.25 inch floppies gebruikt wordt en (b) dat dat beeld nét te breed is en nét niet hoog genoeg is voor het kadertje waarin het staat.

Maar goed, passons. De wizard vraagt mijn naam, geboorteplaats en -datum, en dezelfde informatie voor mijn ouders. Weer van die schoonheidsfoutjes: ik geef in

en op het volgende scherm staat er

Het lijkt mij alvast logisch dat er om te beginnen de volledige naam zou staan (Vuijlsteke in plaats van Vuijls), en dat er bijvoorbeeld zou Gent, België staan in plaats van Gent, , , België.

Maar goed, passons andermaal. Of eigenlijk: nee. Ne passons pas. De interface van TMG is nog altijd geen haar veranderd, en nog altijd even lelijk en ongebruiksvriendelijk. Ja, er is een nieuwe navigatiebalk, maar hoe positief ingesteld ik ook wil zijn (echt serieus), die balk verandert helemaal niets.

Om nog eens het grootste probleem van de TMG-interface duidelijk te schetsen, vergelijk twee zichten op één en hetzelfde scherm:

…met andere woorden, de hoogte van het venster bepaalt de fontgrootte van de tekst in de interface, de grootte van de buttons, etc. Ik begrijp wat de redenen achter de beslissing is (sommige andere programma’s met een even slecht einterface doen het ook, gebruikers met slechte ogen zeggen dat het beter is), maar uiteindelijk is dat allemaal quatsch. Als deze oplossing een goede oplossing was, zou Microsoft ze ook gebruiken. En Microsoft doet dit niet. QED.

Ach, en als ik toch aan het zagen ben: ook in versie 6 van The Master Genealogist is er niets veranderd aan het clunky gevoel van een jaren ’80 FoxPro applicatie. Rechtermuisklik op de knoppenbalk om de knoppen van groot naar klein te veranderen: duurt twee seconden. De knoppen worden, zichtbaar, één voor één, van het scherm gepeld tot er een grijze achtergrond overblijft. Dan worden de balken minder breed gemaakt. En dan worden de kleinere knoppen in de balken gezet. Eén voor één.

Twee. Seconden. Op een computer die geen noemenswardige problemen heeft met Doom 3.

I tried.

I really did.

Maar ik ben het beu, sorry. Het programma is zo traag als een hond, en ik zit er mij teveel in op te winden. Ik ga er binnen een paar dagen nog eens naar kijken met een frisse kop.

Ik had vorige week op een kleine drie uur een negentigtal akten gefotografeerd, en daar ben ik nu al dagen aan het aan ontcijferen.

Het vervelende is dat het vol staat van Joannesen en Judocusen en Franciscussen Gilliet, die alsnog met de beste wil van de wereld niet van elkaar te onderscheiden zijn. En het vervelende is ook dat de akten uit de jaren 1690-1720 vaak heel erg vaag zijn, en soms heel erg onleesbaar.

Het goeie nieuws is dat ik het altijd maar eenvoudiger begin te vinden om die akten te lezen. Pak deze:

Op het eerste gezicht is dat om de moed bij te verliezen, maar bij nader inzien is het eigenlijk absoluut niet ingewikkeld (op de achternaam van de laatste getuige na):

Anno Dmi 1709 die 3ma Aprilis baptisavi Carolum filium Joannis Gilliet et Livinae Boveijn conjugum natum heridi circa septimam vesperi, suscept Carolus Gillet et Antonia … ita est

oftewel

In het jaar onzes Heren 1709 op de derde dag van april doopte ik Carolus, zoon van Joannes Gilliet en Livina Boveijn, echtgenoten, geboren gisteren rond zeven uur ‘s avonds, doopgetuigen: Carolus Gillet en Antonia … Zo is het.

Dat de e een krulletje naar boven is, en de h lijkt op een y, en dat een 8 een soort omgekeerde platte S is, en de p soms op een 7 lijkt, en al die dingen.

Riveting stuff.

Al is alles relatief natuurlijk

Zucht.

Zoveel inspiratie hadden ze blijkbaar niet meteen:

Joannes fs Joanni gilliet et livinae Bovijn coniugum bapt est 6a aprilis 1704 et natus heri vesperi quadrante ante 6am suscept Joannes gilliet et Anna debruijn

Joannes Gilliet, zoon van Joannes Gilliet, en zijn peter was ene Joannes Gilliet. Pfff.

Ah, genealogie! Ik heb altijd graag puzzels gelegd, en opzoekingen gedaan, en databases gemaakt, en verbanden gezocht, en niets is daar beter voor dan genealogie.

Ik heb vannamiddag niets meer gedaan dan klappers (alfabetische/chronologische lijsten) op doopregisters afgegaan, van de parochies Sint-Michiels-Noord en Sint-Michiels-Zuid (1600-1750), en van de parochie Sint-Pieters (1600-1770). De lijst afgaan, zoeken naar Gilliet of gelijkaardige namen, en opschrijven voor latere opzoeking van de akte zelf.

Zo’n lijst ziet er als volgt uit als je pech hebt:

…en zo als je geluk hebt:

In het eerste geval weet ik alleen dat een zeker Livinus Gillet geboren is ergens in de loop van juni 1658. In het tweede geval staat er heel duidelijk dat Joanne Gillet geboren is op 21 juni 1668, en dat haar ouders Cornelius Gillet en Jeanne Van Melle waren. Alhoewel: dat is ook soms bedrieglijk&mdash:Jeanne Van Melle blijkt ook wel Hebberecht te heten, en nog elders Hebbelynck.

Afijn. Da’s de eerste stap: alles afgaan en opschrijven. Tweede stap is dan de akte zelf opzoeken en daar gaan kijken wie of wat. Bijvoorbeeld:

Haal daar dan de naam van de persoon uit (Theresia Gillot) en haar geboortedatum (23 oktober 1673). Verder nog uur van geboorte, ouders, peter en en meter, en further interpretation will be left to the reader

Die opzoekingen geven stàpels namen. Ouders en kinderen, die zijn meestal wel zonder al te veel miserie met elkaar te verbinden, maar het zijn vooral al die getuigen die erbij komen die problemen durven geven. In het algemeen waren ze al niet heel erg creatief met namen, en dan gebeurt het dus dat er overal Petrussen Gilliet opduiken, maar dat met geen moeite te achterhalen is welke Petrus het is. Soms zelfs niet als de leeftijd erbij staat, zoals bij Petrus Gillet ° september of october 1655 en Petrus Giliet ° december 1656. Of Petrus Gillet (zoon van Jacobus) ° mei 1681 en Petrus Gillet (zoon van, juist, Petrus) ° april 1681.

Dus: alles opschrijven, alles ingeven in een database, en dan op basis van de huwelijken en (vooral) de overlijdens beginnen elimineren. Want van al de geboortes overleeft maar een fractie, zodat van de 106 Gilliets in de Sint-Pietersparochie tussen 1670 en 1770

[Agnes, Joannes, Maria Anna, Maria, Catharina, Jacobus Aloijsius, Joannes, Isabella, Judocus, Maria Joanna, Franciscus, Joannes Baptista, Catharina, Franciscus, Petrus, Petrus, Petronilla, Livina Gilet, Tobias, Petrus, Franciscus, Elisabetha, Joachim, Jacobus, Joachim Franciscus, Joannes, Maria, Franciscus, Petronille, Nicolaus, Maria Jacob, Carolus, Maria, Joannes, Joannes, Franciscus, Judocus, Joannes, Joannes Judocus, Carolus, Isabella, Livina, Clara Guilliet, Dominicus, Andreas Hiruibertus, Joannes Judocus, Gaspar, Hieronymus, Joannes Baptista, Petrus, Maria Teresia, Philippus, Egidius, Anna, Livina, Petrus Franciscus, Carolus Andreas, Livina, Maria Francisca, Marianna Petronilla, Philippus Livius, Carolus, Joannes, Andreas, Joanna Carolina, Maria Joanna, Maria Theresia, Joannes Andreas, Joanna Francisca, Michaël, Brigitta, Franciscus Joannes, Dominicus Franciscus, Catharina Francisca, Jacobus Dominicus, Catharina, Maria Joanna, Joanna Petronilla Francisca, Joanna Jacoba, Anna Maria, Isabella Joanna, Franciscus Jacobus, Theresia Coleta, Petrus Carolus, Antonius Balthasar, Joannes, Petrus Joannes, Maria Philippina, Franciscus, Philippus Joannes, Clara Francisca, Franciscus Joannes, Petronille, Petrus Giseleire, Joannes Baptista, Joanna Petronilla, Maria Brigitta, Judoca Joanna Gisselaere, Carolus Franciscus Dominicus, Anna Ludovica Francisca, Maria Theresia, Norbertus Joannes, Maria Coleta, Petrus Franciscus, Clara Joanna en Maria Francisca]

maar een minderheid eigenlijk ooit ouders en getuigen kunnen zijn.

Wat het eenvoudiger maakt. Euh. Toch.

Gnnnnn. Ik heb zó goesting om morgen naar ‘t archief terug te keren!

Genealogie is wijs. Om veel redenen, maar voor mij waarschijnlijk het meest om de Gestalt die naar voor komt uit tientallen of honderden individuele feiten.

Pak nu mijn Gilliet-voorouders (de moeder van de vader van mijn vader, en van daar af naar boven en weer naar beneden). Ik heb er op dit ogenblik 185 zitten, en dat gaat alleen maar toenemen. In een grafiekje ziet het er zo uit:

In het blauw mijn familie, in het groen vier grotere takken, donkergrijs groepjes van twee tot vier Gilliets en lichtgrijs losse Gilliets.

En de groeiende Gestalt? Pak nu Philippus Gilliet, de verste Gilliet die zeker een voorouder is van mij. Zijn vrouw wordt bij haar overlijden beschreven als “bouchère”, slagersvrouw. Zijn zonen Benoît en Hubert zijn ook allebei slager (afwisselend boucher, tripier, charcutier, …).

Daarnaast is er een hele stapel afstammelingen van Carolus Gilliet en Anna Maria Giseler, bijna allemaal wevers.

En dan is er Benedictus Gilliet, met vijf kinderen maar verder nergens mee verbonden, die is tot 1846 wever, en daarna beenhouwer. Toeval?

Of neem Basilius Franciscus Gilliet, een afstammeling van die slagersfamilie, die steendrukker is in het midden van 19de eeuw. Een van zijn zoons is ook steendrukker, een andere is graveerder.

Daarnaast is er Petrus Franciscus Gilliet, negen kinderen maar verder nergens mee verbonden, die is in de loop van zijn leven boekdrukker en/of boekhandelaar. Joannes Gillet, nergens mee verbonden, is “boekverkoper” in identiek dezelfde periode. Philippus Franciscus Gilliet is katoendrukker. Jean Joseph Gilliet, ouder, zus en drie kinderen gekend, maar verder geen links, is in de loop van zijn leven boekdrukker, boekverkoper en boekbinder. En Jean Gilliet, zonder enige link, is eerst wever en dan boekverkoper.

Toch ook allemaal geen toeval?

…dat wil dus zeggen dat het meer dan waarschijnlijk is dat ik al die Gilliets ga kunnen met elkaar verbinden.

En dat is wat het zo enorm wijs maakt.

Het blijft moeilijk (lees: pijnlijk) om me langer dan pakweg een uur met iets bezig te houden, maar ik kon het toch niet laten om in de rapte wat cut & paste-werk te doen en een begin van een FAQ voor Genbox, het genealogieprogramma waarmee ik werk, on-line te zetten.

Eigenlijk wel wijs, zo’n programma zien groeien. Ik heb het ook meegemaakt met The Master Genealogist, maar dat is in de loop van de jaren helemaal in de soep gedraaid. Feature bloat, verkeerde designprincipes om mee te beginnen, niet durven beslissen om opnieuw te beginnen, slechte interface, the works.

Bill (de programmeur van Genbox) is daarentegen wel goed bezig. Het onderliggende datamodel is in orde, de interface is, wel, ten minste min of meer Windows-standaard, en hij luistert naar zijn gebruikers zonder feature bloat toe te laten.

En het ding doet een aantal zaken ongeloofijk fantastisch goed (grafieken, bronnen, gebruikersgemak).

Minpunten: het programma doet een aantal zaken “automatisch”, en is daarbij soms te slim voor zijn eigen goed. En er zitten nog een aantal bugs in.

Geef toe, dit kan tellen als familiedocument.

Karel Waegenaer, geboren in 1883 in Zelzate, getrouwd met Marie De Telder, vader van Simonne, Louis en Elisabeth, en in 1917 “door de Duitsche macht aangehouden en als martelaar voor het Vaderland ter dood gebracht te Gent”.

Dit is zijn laatste brief:

Gent, den 9 September 1917

Beminde Broeder en Schoonzuster,

Ik vraag u vergiffenis mocht ik ooit ten uwen opzichte eenige misgreep begaan hebben en u ontevredenheid veroorzaakt hebben, weest verzekerd dat alles onvrijwillig is geweest.

Als ongelukkiglijk deze brief u zal toekomen zal ik niet meer in leven zijn, doch troost u allen, ik sterf in vrede met de menschen verzoend met den allerhoogsten en gesterkt door alle de trootmiddelen onzer Moeder de Heilige Kerk.

Beminde Broeder, ik heb zoowat duizend frank tegoed verschoten geld door mij voor het vaderland, als de oorlog gedaan is gelief dan de goedheid te willen hebben te willen zorgen dat die gelden aan mijne echtgenoote zouden uitgekeerd worden.

Ik stel u dus, Beminde Broeder, als voogd aan over mijne kinderen, laat hen altijd en allen goed leeren en zorg er voor dat zij deugdzaam blijven.

Vertrouwende dus in U, Beminde Broeder, smeek ik u allen niet te veel verdriet te maken in mijn afsterven, het gebeurt in vrede met God en de menschen en voor eer en roem van ons duurbaar Vaderland.

Gelief dus, Beminde Broeder, ook de goedheid te willen hebben te willen waken dat het mijne echtgenoote en kinderen die ik allen zoo teeder bemin, aan niet ontbreke zoolang den oorlog nog duurt, na deze zullen zij wel herdacht worden.

Zoodus, Beminde Broeder en Schoonzuster, niet te veel verdriet, aan alles komt een einde ik sterf welgemoed voor God en het Vaderland.

Bewaar deze brief voor laten en als aandenken van uw teederen en jongeren broeder.

Mijne beste omhelzingen en zoenen voor u allen alsook voor de kinderen.

Ik zal u indachtig zijn in mijne gebeden.

Wees gij allen mij ook in de uwe indachtig.

Uw getrouwe en toegenegen broeder,

(K.Waegenaer, handtekening)

Morgen 10 September is mijn laatste dag.

In een PS zet hij erbij:

Na den oorlog verzoek ik u tezamen met moeder en mijne echtgenoote te zorgen dat mijn stoffelijk overschot te Zelzaete ter aarde besteld worden, daar waar mijn teergeliefde vader eens ter aarde gesteld is.

Gedenk mij en den duurbare afgestorvene onophoudend in uwe gebeden.

In 1918 heeft hij in Zelzate een staatsbegrafenis gekregen:

…en er is zelfs een straat naar hem vernoemd (straatje eigenlijk, ‘t is maar 150 meter):

Zo zit de stamboom in elkaar trouwens:

Ik denk niet dat ze helemaal vóór den Duits waren in mijn familie in de tweeden oorlog.

In de Grote Oorlog hadden we er wel één aan de kant van den Duits: mijn vader zijn vader zijn moeder haar vader zijn eerste vrouw haar tweede man zijn moeder haar vader zijn tweede vrouw haar dochter was getrouwd met Willy Ginsberg, die majoor was in het medisch korps van het Duitse leger. Hij was in de oorlog van 14-18 gestationeerd in het Kriegslazaret in Gent, en vandaar.

Na de oorlog is hij teruggekeerd naar Duitsland. Gerespecteerd universiteitsprofessor, gedecoreerd militair, o ja, en ook technisch gezien joods. Wat wil zeggen dat toen de nationaal-socialisten in 1935 de jodenwetten stemden hij –religieus of niet, officier in het leger of niet– niet kon meer werken, en hij dan naar Gent is teruggekeerd.

Flash forward een paar jaar later, en de Duitsers hebben Gent bezet. De gestapo komt Ginsberg een “bezoek” brengen.

Ik kan me de situatie helemaal voorstellen: een koppel gestapo-bullebakken, die gewoon zijn dat iedereen verstijft van angst als ze ook maar hun gezicht laten zien, belt nietsvermoedend aan bij W. Ginsberg. De deur wordt opengedaan door iemand die (uiteraard) perfect Duits spreekt; op de achtergrond zien ze het full length portret van de man die opendoet, met zijn (uiteraard duitse) decoraties opgepind. En dan, in de plaats van onderdanig ja-geknik, worden ze voor verrot uitgescholden. En dat ze moeten salueren, beseffen ze misschien niet dat ze met een officier te maken hebben? En of ze zich niet schamen, en scheer u weg, en dat ik u hier nooit meer zie!

En dus: de gestapo met de staart tussen de benen afgedropen, weggejaagd door Willy Ginsberg’s slecht karakter

Kijk, hier staat hij uiterst rechts op een foto uit juni 1950, samen met zijn familie (en mijn overgrootvader en -moeder bovenaan rechts):

En eigenlijk: ‘t schijnt is zijn kleindochter zwaar bezig met genealogie, en woont ze in Gent. Als ik de foto’s hier ingescand gekregen heb zou ik ze eens dringend moeten gaan opzoeken. En Andrée ook, die de enige is die nog leeft van de generatie van mijn grootvader aan vaderskant.

En om de zoveel keer is er een echt lastige bij. Nu ben ik bezig met deze, maar ‘t zal niet meer voor vandaag zijn want ik steek er teveel tijd in:

Het komt van dit:

En het probleem zit in het rechteroog:

…met al die scheuren erin, ‘t zal er praktisch op neer komen om zelf een nieuw oog te tekenen. Beh.

Of er iemand een idee heeft wat hier precies op staat? Het is pools, en het gaat alletwee over Dora Jarzabek, maar veel meer dan dat weet ik niet.

Het eerste kaartje is een van Dora en Bernard naar Dora’s broer Henri in Antwerpen, en het gaat om een foto die waarschijnlijk (ze weet het zelf niet zeker denk ik) in Klobuck genomen is op 15 april 1932:

En het tweede is (denk ik toch af te leiden met mijn niet-bestaande Pools) Dora met Marysia, het dochtertje van Dora’s broer Lajzer, in Klobuck op 15 oktober 1940:

Maar weet iemand wat de rest wil zeggen?

Hier moet toch geld mee te verdienen zijn? Oude foto’s opkalefateren? ‘t Is trouwens zo ongeveer wat ik het liefst van al doe in Photoshop. En dat komt goed uit, wegens een hele zak vol met oude foto’s van de familie! Jippie!

Kijk, een foto van tante Emma:

Of van Dora (de oudste zus van mijn grootmoeder aan vaderskant) en haar man Bernard, vóór:

…en na: