Foto’s *trekken* is het halve werk

woensdag 10 september 2008 in Sonstiges. Permanente link | 8 reacties

Of ik zou moeten zeggen: kan het halve werk zijn.

Onlangs was er iets te doen in de stad. Ik zou gegaan zijn, maar toen kon ik niet wegens dingen te doen. Ik was er niet, maar mijn fototoestel wel. In de handen van iemand die nog nooit vanzeleven mijn fototoestel of de lens erop in handen had gehad.

De foto’s, vrees ik, waren, euh, voor verbetering vatbaar. Nee, ik ben te positief: ze waren écht niet goed. De fotograaf zei dat ook, en hij had gelijk.

En toch, toen de foto’s ter beschikking gesteld werden van het publiek, waren de commentaren redelijk unaniem lovend.

Wel, kijk, ik ben daar ook een beetje content van. Niet één foto waar niet hard aan gesleurd is, aan curves en effecten en contrast en exposure en witbalans geduwd en getrokken. Niet één van de hele reeks is niet gecropt en gedraaid, het staat bol van de verloopfilters en de weggecloonde hoofden of handen, er is noise geremoved dat het geen naam heeft… het zwaardere werk, quoi.

De twee foto’s waar ik het meest content over ben, zijn een compleet overbelichte foto die niet alleen de hele Lightroom-panoplie over zich heeft gekregen, maar dan nog eens helemaal van kleur bijgewerkt is. En een foto die lijkt alsof hij zo bedoeld is, maar eigenlijk niet meer dan een kleine hoek van een veel grotere foto is, waar voor de rest één grote overbelichte vlek op stond waar een verlicht podium kon vermoed worden.

Zou dat eigenlijk geen mooi onderwerp voor een wedstrijd zijn? Een reeks van pakweg vijfitg slechte foto’s — objectief slechte foto’s, gewoon een fototoestel in handen van een willekeurig persoon geven en zeggen “kijk niet door de zoeker, loop wat rond en draai wat aan de knoppen en trek kom de minuut of zo een willekeurige foto” — ergens in raw-formaat ter beschikking stellen, en dan vragen aan vrijwilligers om er een raaks van vijf uit te puren?

Ik zou Photoshop verbieden: dus geen montages of dergelijke. Enkel Lightroom of Adobe Camera Raw of Aperture en dergelijke. Croppen, curves, kleurencorrectie et c’est tout.

Ik dénk dat dat interessant zou worden.

Negatief

zondag 3 februari 2008 in Sonstiges. Permanente link | Geen reacties

Ha. Raw files zijn gelijk fotonegatieven, en zo wijs dat dat is, eigenlijk.

Ik was foto’s aan het overlopen om op Wikipedia te zetten, en toen kwam ik een reeks van de 0110–concerten tegen.

Geen idee meer op welke computer of met welke software die foto’s bewerkt heb, maar ik vermoed dat het heel erg snel moest gaan, en het was eigenlijk helemaal niet meer naar mijn goesting.

Wat een ongelooflijk gemak dat dat is: gewoon er weer naartoe gaan, wat trekken en sleuren, en hopla een nieuwe foto.

Hadise 20061001_1604_KGB3908-819x1024

En als ik volgend jaar nog eens goesting heb om er een nieuwe versie van te maken: no problemo. En het jaar daarna, en het jaar dààrna.

Adobe RawShooter

dinsdag 27 juni 2006 in Computers en dingen. Permanente link | 4 reacties

Kijk kijk, Adobe heeft Pixmantec overgekocht.

Ik vind dat goed nieuws. Niet dat ik RawShooter tegenwoordig nog gebruik, maar wel omdat Adobe op deze manier Michael Jonsson binnenrijft.

Jonsson was al een grote meneer bij Phase One toen hij daar wegging om Pixmantec op te starten, en ik kijk er naar uit om te zien wat hij aanvangt bij Adobe.

Bridge een eind sneller laten werken, is mijn vermoeden.

Efficiency vóór alles!

maandag 19 juni 2006 in Sonstiges. Permanente link | 18 reacties

Bon.

Goed.

Ik moest portretten trekken. Ik met mijn statief en mijn portrettentreklens en mijn halogeenspot-op-poten naar het huis waar de portretten te trekken waren.

Statief opgezet, portrettentreklens op de D200, beetje zoeken met de belichting, D200 op statief, klickety klik klik, een foto of honderdtwintig later, weer naar huis.

Foto’s uitgeladen op de computer, metadata toegevoegd, foto’s kleurgecorrigeerd, omgezet naar DNG, hopladiejee een half uur of zo later: klaar.

So far so good. Was het daar opgehouden, de avond was helemaal geslaagd: op géén tijd gedaan, binnen, buiten, met een beetje verbeelding en wat goeie wil: bijna professioneelachtig te noemen.

Maar dan: het briljante idee om door de foto’s te gaan met het onderwerp en te zien welke te houden en welke niet te houden.

Op de computer boven is dat moeilijk te doen, wegens eigenlijk maar één zitplaats voor de computer (mijn trekzetel). Goed, gewoon met de portable naar beneden toch?

Ah ja, de files van de computer naar de portable krijgen. Netwerktopologisch ligt dat niet zo eenvoudig, dus dan toch gewoon op CD zetten, juist? Ah nee, ‘t is bijna 2 GB. DVD dus. Zoeken naar DVD. Een kwartier later: gevonden. Beginnen schrijven.

Ondertussen subject van foto’s toegekomen. Portable aangesloten, DVD-lezer aansluiten aan de portable… ah, damned, niet genoeg stopcontacten. Verlengdraad? Kwijt. In het achterhuis? Nah. Boven? Nah. Ah ja, juist: achter de diepvries.

Hm. DVD al klaar? Nee.

Oh, rats: DVD staat vol DNG-files, die zijn niet leesbaar op de portable. Photoshop installeren dan maar. Crap. Waar zijn mijn installatie-CD’s? Damned, dubbel crap: ik heb legaal alleen maar upgrades naar 7 naar CS naar CS2, en ik ga echt geen oude Photoshop installeren en dan upgraden.

Dan maar naar de slechte websites, downloaden, en mijn serienummer gebruiken. Ghaa! Geen serienummer gevonden. Keygen? Godgeklaagd, ik heb daar allemaal echte versies van, betaald en legaal en alles, maar ik weet ze van ver noch van dicht liggen. Enfin, ‘t is dus niet echt illegaal hé: als de politie komt, mogen ze zelf zoeken naar de CD’s en de serienummers.

Ondertussen: download klaar: geen RAR. Winrar? Download, install, unrar. DVD geschreven, in DVD-lezer, hoera! leesbaar!

Gna! In de rar zit een bin/cue, en geen Daemon Tools. Daemon Tools installeren. Herstarten.

Photoshop installeren. Activeren, Bridge. Updates. Nieuwe RAW plugin voor D200 downloaden.

DNG Openen op DVD: duuuuuuuurt een eeuwigheid. Dan maar copiëren op hard disk en van hard disk bekijken, juist?

Copiëren naar hard disk duurt drie kwartier. Ondertussen bekijken is zo traag als een mug in honing. En toch niet opgeven.

Een foto per vijf minuten. Traag. Ik heb ondertussen zin om de computer door het venster te smijten.

Copiëren duurt maar acht minuten meer. Nee, nog 138 minuten. Nog 45. Nog 5. Nog 165. Terug naar Bridge. Een preview van een foto opladen duurt ondertussen drie minuten.

Ik had beter de computer van boven naar beneden gesleept en beneden geïnstalleerd.

Nog aan het copiëren. Binnen zeven minuten is het gedaan, zegt Windows mij. Reutel reutel. Eens over en weer naar boven, het bed gaan uittesten. Terug: nog een kwartier. Nee, 32 minuten. Nee, drie, nee, tachtig, nee, negen.

Done! Gecopieerd! Hoera!

Bridge naar harddisk wijzen. Foto’s beginnen bekijken—oh joy, ‘t duurt maar twintig seconden om een preview te tonen. Great. Not.

Euh… zeg… en als we nu eens gewoon die DVD zouden uit de lezer trekken, in een doosje steken, en aan de prepressman geven?

Uh huh.

Een uur later. Het kan ook anderhalf uur geweest zijn. Verloren tijd. Niets gedaan. Prutsen en doen, om dan alsnog onverrichter zake te stoppen.

Zucht.

Computers: niet aan beginnen.

Rauw V: archivering

zondag 9 april 2006 in Foto's. Permanente link | 16 reacties

Dure woorden, Digital Asset Management (DAM). Maar “foto’s beheren en omschrijven en klasseren zodat ze later gemakkelijk terug te vinden zijn zelfs al staan ze niet meer op uw hard disk” bekt niet meteen zo gemakkelijk.

Een korte zijsprong: Peter Krogh, waar sommigen behoorlijk lyrisch over zijn, is ongetwijfeld een sympathieke kerel en schrijft inderdaad goeie en interessante boeken. Maar hij heeft een wel heel erg nauwe band met Adobe. Dat doet me soms twijfelen aan de honderd procent objectiviteit van sommige van zijn keuzes. Al heeft Adobe (op dit ogenblik nog) geen DAM-product, ik denk niet dat ik de enige ben op wie zijn schrijven soms overkomt als “hoe gebruik ik het best Photoshop en Bridge en Adobe Camera Raw om DAM te doen”.

Ik ben het overigens ook niet eens met zijn bucketsysteem—meer daarover in een volgende entry.

Maar sta me toe eerst even met iets meer nuance terug te komen op DNG.

DNG is een versie van TIFF, door Adobe in september 2004 uitgebracht als voorstel van oplossing voor de miserie met raw-bestanden.

Die miserie is dat alle cameramakers zomaar wat aanmodderen met hun formaten, die niet of niet voldoende documenteren, de formaten alle vijf voet zomaar wijzigigen, de verwerkingssoftware niet open maken en/of vol bugs steken—vraag maar aan om het even wie een programma maakt dat raw-files moet kunnen inlezen wat voor soep het is.

Ik had DNG al langer in het snotje, maar zelfs toen het programma waarin ik tot nog toe mijn DAM doe een kleine maand na de aankondiging van DNG zei ook met DNG om te kunnen, zag ik er niet meteen het punt van.

Bovendien zijn er, zoals Steven zei, ook wel ersntige bedenkingen bij het hele concept-DNG—al geldt hier ook wel mutatis mutandis de boodschapper/boodschap-bedenking die ik bij Krogh maakte: zo geeft Barry Pearson een punt-voor-punt weerlegging van het artikel in kwestie, maar hij is dan weer een DNG-proponent, en zo blijven we bezig. :)

[Technisch: voor zover ik het begrepen heb is de crux van de zaak het volgende: het is op dit ogenblik praktisch niet mogelijk voor derden—bijvoorbeeld Bibble—om eigen raw-verwerking die niet dezelfde "formules" als ACR volgt in DNG op te slaan. Dus stel dat bijvoorbeeld Bibble, wat niet ondenkbaar is, een betere manier vindt dan Adobe Camera Raw om het raw-mozaiek om te zetten naar een beeld, waardoor meer detail of betere kleuren uit hetzelfde beeld gehaald kan worden, dan kunnen die decoderingsinstructies niet noodzakelijk in het DNG-bestand opgeslagen worden. Het is alsof DNG enkel de mogelijk zou bevatten om instructies als optellen en aftrekken op te slaan, maar dat derden ook rotaties zouden willen opslaan. Wat op dit ogenblik niet kan via de SDK. Wel via een command line tool, wat hoop geeft voor de toekomst.]

Hoedanook: sinds 2004 is DNG-ondersteuning er enorm op vooruit gegaan, wat niet verwonderlijk is aangezien de juggernaut Adobe erachter zit, maar toch is het niet allemaal rozengeur. Bibble doet niet mee, PixVue en Directory Opus’ Raw Viewer ook (nog) niet, Microsoft niet, Picasa niet, dus: waarom zou ik een NEF-bestand omzetten naar een DNG-bestand? Als NEF al lastig is, is DNG dan niet nóg lastiger?

Wel, ik denk dat ik sinds kort (vandaag) een argument heb gevonden om DNG te gebruiken. Ik ben op het moment IView Media Pro 3 zo grondig mogelijk aan het testen [mijn bemerkingen volgen later deze week].

In de veronderstelling dat ik vooral Adobe Camera Raw (ACR) zou gebruiken om raw-bestanden te bewerken, én in de veronderstelling dat ik IView zou gebruiken voor DAM, kan ik een vervelend probleem omzeilen dat me al een tijd tegenstak. Kijk, zo ziet een willekeurige directory er in Adobe Bridge uit:

Bridge

Drie raw-files uit de D70, waarbij die dingetjes rechtsonder het beeld misschien wel het belangrijkste zijn:

Bridge-klein

…icoontjes die aanduiden dat dit beeld in ACR aangepast is (en in het bovenstaande geval ook gecropt). De wijzigingen die in ACR doorgevoerd werden, werden in een afzonderlijke XMP-file gestoken, en op basis daarvan kan Bridge reconstrueren hoe het gewijzigde bestand er uit moet zien.

Dat kan IView niet, en het gevolg is dat het daar dit geeft:

Iview-dng0

Vooral in de twee eerste beelden is het duidelijk te zien dat er een enrm verschil is. IView kan de raw-files uit mijn D70 lezen, kan ook de andere metadata (rating met sterren, auteur, omschrijving, …) inlezen, maar kan uiteraard niet de kleur– en andere wijzigingen die ik doorgevoerd heb in ACR reconstrueren. En dus krijg ik in IView een vertekend beeld van mijn foto’s.

Nu blijkt dat als ik mijn D70–raw-bestanden omzet naar DNG nadat ik er in ACR wijzigingen op doorgevoerd heb, dat IView die files wél goed kan zien:

Iview-dng

Ik weet niet precies waarom dat is, en ik vermoed dat het iets te maken heeft met een degelijke jpeg-thumbnail die erin gesmeten wordt of zo, maar in ieder geval: dit is pretty compelling.

Als ik mijn normale workflow doorloop, IPTC-gegevens invullen, correcties met RawShooter voor simpele dingen (die verlies ik dan wel) en correcties met ACR voor de heavy duty-dinges, en dan helemaal op het einde van de rit de bestanden naar DNG omzet, dan hoef ik enkel de ingrijpend in het beeld zelf gewijzigde files (dus waarbij ik in Photoshop inhoudelijke beeldmanipulaties gedaan heb) afzonderlijk bij te houden. En dan kan ik in alle andere gevallen (waar het enkel om kleurcorrecties, cropping, en om toevoeging van IPTC-data gaat) NEF+XMP omzetten naar één DNG, en ook in mijn DAM-programma zien wat ik wil zien.

Interessant.

Het omzetten naar DNG zelf gebeurt met het gratis tooltje dat bij Adobe te downloaden is, en dan is het enkel nog te kiezen op welke manier ik ga omzetten:

Dngconv

Er zijn drie mogelijke opties:

  • compression of niet: ik zie geen enkele reden om géén compressie te gebruiken. Dit aanvinken maakt van het eindresultaat een kleiner bestand, zonder enig kwaliteitsverlies (vergelijk het met een zip-file maken van het beeld)
     
  • raw-beeld opslaan of lineair beeld: “raw” is het onbewerkte mozaiek van rode, groene en blauwe kleurreceptoren op de sensor van de camera met hoeveel fotonen ze elk opgevangen hebben (zie ook hier voor een schema van het moziek waarvan sprake). “Lineair” wil zeggen dat het DNG-bestand al een geïnterpreteerde versie van dat mozaiek zal bevatten. Niet aangeraden, om twee redenen: ten eerste maakt dit een véél groter bestand, en ten tweede: “demosaiceren” is een éénrichtingstraat—geen garantie dat er geen informatie verloren gaat.
     
  • origineel raw-bestand bewaren of niet: voor de paranoide mensen onder ons. Omdat lang niet alle DNG-formaten helemaal gedocumenteerd zijn, kan het altijd zijn dat er bij de conversie naar DNG informatie verloren gaat. Elke camerafabrikant steekt bijvoorbeeld een hele hoop nonsens in MakerNotes, met voor verschillende types camera dingen als met welke lens de foto genomen is, of panorama modus aan stond, waar de focus was, etc. — en wil het toch wel zijn dat die MakerNotes in DNG zo’n beetje rondgehusseld worden. :)
    Maar dus goed nieuws: zélfs als alles zou mis lopen, dan nog kan men in de DNG-file het oorspronkelijke raw-bestand laten zitten, en dat later met de converter er weer uit distilleren:

Extract

Uiteindelijk blijft er dus maar één vraag over bij de keuze van omzettingsparameters: het origineel bijhouden of niet?

Er is wel degelijk een risico op dataverlies, vergis u daar niet in. Zélfs, zie ik, met de gewone “standaard” Nikon D708 NEF-bestanden. Voor zover ik kan nakijken, worden alle MakerNotes mooi en volledig overgenomen, maar het beeld is niet hetzelfde na conversie naar DNG. Is dat een enorm groot probleem, dat dataverlies? Ik weet het niet. Oordeel zelf—dit is een stukje van 550 op 300 pixels geknipt uit het origineel:

Origineel

…en dit is hetzelfde stukje uit het DNG-bestand:

Dng

Enorm veel verschil is er niet echt, maar er is er wel. Zet ik de twee versies tot op de pixel gealigneerd boven elkaar in twee lagen in Photoshop, en zet ik de bovenste laag op “difference”, én voeg ik dan een adjustment layer aan om het verschil nog te accentueren, dan krijg ik dit te zien:

Verschil

Overal waar het niét zwart is, is er een uiterst zeer miniem klein verschil tussen de twee bestanden. Zó klein dat het eigenlijk niet zichtbaar is.

Mijn gedacht? Het kan me niet echt schelen dat er zo’n verschil is. Mischien dat ik van idee verander als ik een D200 heb en er blijken meer en ingrijpender verschillen te zijn, maar voor het ogenblik zit ik er niet mee in.

Want er is eigenlijk nog één ding: hoe groot worden die DNG-bestanden?

In een tabelletje, met voor de leute en ongelovige thomassen de verschillende jpeg-groottes die Photoshop in zijn save as produceert erbij, het gemiddelde van tien willekeurige raw-bestanden (“C” staat voor “compressed”, telkens met de grootte in kilobyte en een vergelijking in percent met de grootte van raw-bestand-met-XMP erbij):

bestandstypegrootte (KB)% raw
JPG [kwaliteit 0]1924%
JPG [kwaliteit 1]2174%
JPG [kwaliteit 2]2765%
JPG [kwaliteit 3]3016%
JPG [kwaliteit 4]3486%
JPG [kwaliteit 5]4138%
JPG [kwaliteit 6]5099%
JPG [kwaliteit 7]52210%
JPG [kwaliteit 8]68213%
JPG [kwaliteit 9]89116%
JPG [kwaliteit 10]123923%
JPG [kwaliteit 11]183234%
JPG [kwaliteit 12]293254%
NEF + XMP 5410100%
DNG raw [C] 464886%
DNG raw + origineel [C] 9996185%
DNG raw12193225%
DNG raw + origineel17541324%
DNG lineair [C]20378377%
DNG lineair + origineel [C]25726476%
DNG lineair36108667%
DNG lineair + origineel41456766%

Tja. Ik vind het hallucinant dat je met groottes tussen minder dan tweehonderd en meer dan veertigduizend K zit, maar uiteindelijk: realistisch gezien blijven er maar twee opties over.

Bij omzetting naar gecomprimeerde DNG zonder behoud van het originele bestand, krijg je een iets kleiner bestand: 85% van het origineel. Kies je ervoor om het origineel te behouden, dan kom je (duh!) op ongeveer 185% van het origineel.

Ik persoonlijk blijf nerveus dat ik uit zo’n omgezette DNG geen NEF meer zou kunnen trekken.

Misschien is de oplossing wel om de bestanden van de camera binnen te trekken, te sorteren, te bemetataggen, die dan naar off-line (of near-line) backup te sturen, en dan om te zetten naar DNG, en voor de rest met ie DNG te werken in DAM? Misschien wel, ja. Maar ik denk niet dat ik het zo ver laat komen: mijn opslagruimte is, parallel met mijn budget, ook maar beperkt, en ik zie het niet zitten om voor elke gigabyte foto’s nog eens een extra gigabyte mee te slepen “just in case”.

Dus bij wijze van conclusie: ondanks mijn initiële scepticisme tegen DNG, denk ik dat ik voorlopig wel eens zou durven het volgende te doen:

  • de overgrote meerderheid van de run of the mill-foto’s in DNG zetten
  • de “belangrijke” foto’s—dingen zoals die van de geboorte van Anna—zet ik voor de zekerheid in DNG met het origineel erbij [één caveat emptortje wel: foto's met mijn Fisheye Nikkor getrokken moeten in NEF of embedded behouden blijven, anders kan Nikon Capture ze niet meer de-fisheyen.]

…en wel om twee en een halve reden:

  1. door de band is het DNG-bestand kleiner en win ik dus plaats
  2. DNG heeft een hoge-kwaliteit gerenderde versie van de eventueel bewerkte en gecropte foto, waardoor beheer in pakweg IView gemakkelijk wordt
  3. [en ik ben van die vieze XMP-sidecar-bestandjes af—opgeruimd staat proper]

Rauw IV: metadata

zaterdag 8 april 2006 in Foto's. Permanente link | 16 reacties

Rara, wat heb ik vorige keer niet gedaan en had ik in het ideale geval wel gedaan?

Juist: metadata. Ik had kunnen de nodige IPTC-velden invullen. Als ik dat zou doen, en eigenlijk zou ik het moeten doen, dan zou ik het tussen stap twee en stap drie moeten doen, met de raw-bestanden zelf.

Dat invullen van metadata kan in Photoshop, of in Bridge, of met IMatch, of met uw programma naar keuze—maar als ik het doe, doe ik het meestal in Explorer (of beter, in Directory Opus, met links de files en rechts een preview van de raws) met PixVue, dat uitstekend en gratis is.

Dat ziet er in mijn Windows dan zó uit—rechtermuisknop op een raw-bestand:

Pixvue-shell-integration

…Annotate, Edit, en invullen maar:

Annotate-1

Het ziet er meer werk uit dan het eigenlijk is:

  • velden zoals Author, Description Writer, en op andere tabs City, Credit, Source en dergelijke worden in een cache opgeslagen, zodat een paar letters vaak genoeg is om een vroeger al gebruikte waarde in te vullen.
  • en je kan de metadata van één file copiëren en plakken over een hele reeks gegevens

PixVue is overigens ook helemaal in de properties tabs van Windows geïntegreerd:

Properties

‘t Is natuurlijk een kwestie van persoonlijke voorkeur. In Photoshop ziet het er aldus uit:

Desc2

Desc3

…en in Bridge ziet het er zó uit:

In-bridge

Wat zijn de voordelen? Um, properheid. Nu al kunnen al die gegevens ontsloten worden in Windows (en op Mac ook, vermoed ik), maar in volgende versies van Windows en OSX zal het alleen maar belangrijker worden.

Vindbaarheid, ook: Vista zal zwaar gebruik maken van metadata, maar zelfs nu gebruikt het redelijk machtig uitstekende Windows Desktop Search bijvoorbeeld ook al al die metadata.

…en ook wel fijn meegenomen—zonder enige verdere aanpasing ziet het er zo uit in Flickr:

Flickr-xmp

Inderdaad: niet één aanpassing. Gewoon een file met metadata omgezet naar jpeg, en die jpeg met Flickr Uploadr naar Flickr gestuurd. De filenaam van het bestand dat doorgestuurd werd, was 20060407_172728_DSC8521.jpg, maar Flickr heeft automatisch object name als naam van de foto genomen, heeft automatisch een omschrijving gemaakt van caption/abstract, heeft de keywords omgezet naar tags, en heeft in het algemeen een hoop data behouden:

Flickr-data

Write once, use many, als het ware.

Ik denk dat ik mijn eigen raad maar eens ter harte neem, en vanaf nu mijn foto’s wat grondiger be-metadata. Al was het maar om af te zijn van die vervelende routine van file hernoemen, tags toevoegen in Flickr uploadr, tags nakijken op Flickr, eventueel omschrijving toevoegen.

Rauw III: workflow

zaterdag 8 april 2006 in Foto's. Permanente link | 12 reacties

Stap één: foto’s van de camera naar de computer krijgen.

Ik haal de foto’s van mijn D70 naar de hard disk via een USB-kabel.

Ja, ik weet dat het niet de snelste manier is en dat het sneller zou gaan als ik het kaartje eruit zou halen en via een card reader de dingen zou inlezen.

Ja, ik weet dat het batterijen vreet, en het is me al meer dan eens overkomen dat ik de kabel liet zitten en een uur laten een onbruikbare D70 terugvond.

Maar: ik heb er nu een 2 gigabyte-kaartje inzitten, en ik doe daar liefst zo weinig mogelijk handelingen mee. En noem me paranoïde, maar ik doe liever zo weinig mogelijk mijn fototoestel open: al die mechanische operaties, dat kan niet goed zijn. :)

Van zodra ik mijn kabeltje in het toestel steek, schiet Nikon Transfer in actie, en worden de RAW-files gecopieerd:

Transfer

Ze worden in eerste instantie gekopieerd naar een eigen folder, die automatisch een naam krijgt op basis van de datum van vandaag—daarnet was dat \My Documents\My Pictures\20060407\.

Transfer2

 De beelden worden ook hernoemd, zodat ik later aan de filenaam kan zien wanneer de foto getrokken was, en vooral: zodat ik niet met dubbele bestandsnamen zit later, en dat dus elke foto die ik maak een unieke filenaam heeft.

Stap twee: grove schifting

Daarvoor gebruik ik tegenwoordig Pixmantec RawShooter Essentials 2006, een gratis programma, maar da’s eigenlijk zelfs toevallig, want zelfs als het te betalen was, ik zou het nog gebruiken.

Naar de directory met de foto’s gaan en alt-s voor slideshow doen:

Slideshow

Een zeer snelle preview, en een bijzonder eenvoudige interface. Onderaan het beeld wordt precies de nodige informatie getoond:

Info

In de grove schifting bepaald ik welke foto’s ik weg ga smijten, welke foto’s ik goed vind zonder meer, welke foto’s ik niet meteen top vind maar ook niet slecht, en welke foto’s ik niet meteen zeer goed vind, maar die ik wel wil houden.

RawShooter maakt die sortering echt wel enorm eenvoudig: weg = delete duwen; 1, 2 of 3 duwen op het keyboard smijt de foto in de juiste categorie en toont automatisch de volgende in de rij. De 49 foto’s van deze “sessie” waren op 2 minuten en veertig seconden geklasseerd:

Geklasseerd

In totaal 8 weg te smijten, 22 die ik eigenlijk zou kunnen weggooien maar die ik toch ga houden, 8 die noch goed noch echt slecht zijn, en elf waaruit ik er een stuk of drie, vier ga overhouden om op Flickr te zetten.

…en op dit moment hangt het er van af welk soort foto’s ik aan het bewerken ben.

Als het om macrofoto’s gaat, doe ik Photoshop open en doe ik de foto’s één voor één open via Adobe Camera Raw, bekijk ik ze tot tot in het kleinste detail, werk ik er de vuiligheid uit weg, doe ik waar nodig correcties en wijzigingen, combineer ik eventueel twee beelden tot een nieuw, enzoverder, enzoverder.

Maar als het om foto’s van mensen gaat, steekt het meestal zo nauw niet. En dan maak ik er me van af met de volgende gemakkelijkheidsoplossing.

*
*  *

Stap drie: kleurcorrectie

In eerste instantie bekijk ik alleen de foto’s in het categorietje “1”, en dit is de eerste keer dat ik de foto’s op 100% grootte bekijk. Het gebeurt dan ook vaak dat foto’s alsnog wegens bijvoorbeeld niet scherp genoeg van “1” naar “2” verwezen worden.

Zoals ik al zei: het is allemaal op het blote oog dat ik het doe, en hoegenaamd niet wetenschappelijk qua calibratie of kleurtheorie. Ik houd uiteraard een ernstig oog op het histogram, maar als het er goed uitziet naar mijn eigen goesting op mijn eigen monitor, dan is het al lang in orde voor mij.

Kleurcorrectie

Als ik er min of meer tevreden van ben, duw ik op “insert”, en wordt het beeldje naar de render queue gestuurd. En dan staan er na verloop van tijd een aantal geconverteerde jpegs klaar:

Geconverteerd

Stap vier: afwerking

De geconverteerde files hernoem ik…

Hernoemd

(yep, er is er ondertussen nog één gesneuveld), en in zeldzame gevallen doe ik nog een ingreep in Photoshop. Hier heb ik wat stukjes hagelslag van Louis’ wang weggesmurft, en de bestanden in Photoshop naar 1280 pixels breed verkleind—dat laatste had ik uiteraard ook in RawShooter kunnen doen.

Alle bestanden bewaren, de vier foto’s met een welgemikte rechtermuisklik en Send To Flickr, erm, naar Flickr gestuurd, en hopla.

Boterhammen - bijna op!

Rauw II: relativiteit

vrijdag 7 april 2006 in Foto's. Permanente link | 6 reacties

Een dooddoener misschien, maar ik zie er lang niet genoeg over geschreven staan: het heeft geen enkele zin om te spreken over “de” jpeg-versie van een raw-beeld.

Een jpeg-versie van een raw-beeld is altijd gemaakt in functie van een hoop factoren—om er maar een paar te noemen: uitzicht en medium en controle. Een eenvoudige analogie. Stel dat je een foto hebt die je in zwart-wit wil hebben, bijvoorbeeld deze van een sympathieke weblogger-verkleed-als-Raspoetin:

Mezelf als rasputin in kleur

Beeld u in dat het kleurbeeld het raw-bestand is, en het zwart-witbeeld de jpeg—ik doe het zo omdat het aanschouwelijker voor te stellen is.

Uitzicht

Je kunt van één raw-bestand een hoop verschillende kleurenbeelden maken. Dat is hetzelfde als met de omzetting van kleur naar zwart-wit:

gewoon gedesatureerd – alle kleur uit het beeld gehaald en naar grijswaarden omgezet:

Gewoon gedesatureerd

meer blauw en groen – door middel van de channel mixer het blauw en het groen méér, en het rood negatieve invloed geven op het eindresultaat:

Meer blauw en groen

Twee andere beelden, maar wel van dezelfde bron vertrokken. Is er één juist en één fout? Nee. Zijn dit de enige twee mogelijkheden? Nee.

Medium

Hoe zal het beeld gereproduceerd worden? Als het enkel voor het beeldscherm is, kun je bepaalde dingen doen, als het op papier zal zijn, kun je andere dingen doen, voor doek gelden nog andere regels, voor projectie nóg andere,  enzoverder.

Stel dat je die tweede versie van hierboven op stevig glanzend papier wil laten afdrukken, dan ga je de foto wellicht gewoon zó kunnen gebruiken. Maar als je die foto op slecht kwaliteit zeer inktabsoberend recyclagepapier gaat afdrukken, op een inktjetprinter, dan ga je waarschijnlijk iets dergelijks moeten afdrukken:

Veel lichter

Stel dat je dat tweede beeld van hierboven op een t-shirt zou willen drukken, en je hebt maar één kleur, dan zou je bijvoorbeeld dit kunnen nemen:

Één kleur

En hou er natuurlijk ook rekening mee dat als je iets naar een krant stuurt, het er met een raster uit gaat komen, en dat het exacte raster óók van enorm belang is voor het eindresultaat, als je het allemaal zelf in handen wilt houden. Hieronder een voorbeeld van één oog met een typisch 100 lpi-raster aan 1200 dpi (klik voor het volledig beeld):

Halftone oog

Controle

De olifant in de kamer, waar iedereen nogal vaak helemaal rond kijkt, is dat we tegenwoordig veel vaker niet de minste controle hebben over hoe foto’s er uiteindelijk gaan uitzien.

Photoshop en anderen geven ons allemaal de indruk dat we het allemaal in de hand hebben, met kleurprofielen en -temperaturen hier, en gamma en slidertjes tot op de pixel aldaar, maar de realiteit is helemaal anders.

Wie heeft dit nog niet meegemaakt: je maakt een mooie foto, spendeert redelijk wat tijd om het contrast en de kleur goed te krijgen, haalt er de ruis uit en steekt er meer scherpte in, uiteindelijk ben je er helemaal tevreden van en dan…

  • bekijk je de foto op een degelijke moderne LCD-monitor nadat je alle correcties op een oude versleten CRT-monitor hebt gedaan (of vice versa)
  • bekijk je de foto die je ‘s nachts thuis met sfeerverlichting naast de monitor hebt bewerkt, ‘s middags met de gordijnen open en de TL-buizen aan 
  • wordt het beeld gebruikt in een powerpointpresentatie in een slecht verduisterde zaal
  • wordt de foto gebruikt op de voorpagina van een rapport afgedrukt op een vijf jaar oude kleurenlaserprinter, die denkt dat rood eigenlijk beter oranje is en blauw er beter uitziet met een paarsige tint
  • blijkt de fotoboer er doodleuk een “automatische fotoverbeteraar” op losgelaten te hebben, waarodoor de mooi subtiele tinten plots carnavalesk geworden zijn, het donkergrijs allemaal dichtgelopen zwart en het lichtgrijs allemaal wit
  • blijkt dat de internetwinkel die de foto’s in een boekje afdrukt, eigenlijk de foto’s in CMYK gerasterd afdrukt, waardoor je oranje en fris groen en helblauw plots jaren Luftwaffe-camouflagekleuren geworden zijn

Nee: de enige manier waarop je foto’s min of meer op een voorzienbare wijze kunt laten verschijnen, is als je àlles zelf in handen hebt.

En dan heb je bijvoorbeeld ernstige kleurcalibratie nodig, met een echte kleurenkaart die je fotografeert bij elke photoshoot en een voortdurend gecalibeerde monitor en een gecalibreerde printer en een gecalibreerde foto-afdrukker. Dan heb je ook een goeie monitor nodig, met de juiste temperatuur, en een goeie omgevingsverlichting, en moet je echt wel weten wat je doet, moet je bijna meer afgaan op curves dan op je eigen ogen.

Maar zolang dat niet het geval is, maak ik me geen illusies: ik trek mijn foto’s in raw, laat ze ook in raw staan, en doe zelfs niet de moeite om mijn jpeg-versies op hoge resolutie bij te houden.

Ik schrijf ze weg als sRGB voor algemene Flickr-consumptie, en zorg ervoor dat ze er daar min of meer naar mijn goesting goed uitzien. De raw-files houd ik bij, en de XMP-files (of .rws voor RawShooter, of .bib voor Bibble) houd ik ter informatie bij.

En àls ik ze ooit ga afdrukken, dan zal ik me dàn wel zorgen maken. Dan begin ik gewoon van nul af aan met de originele raw-files, en zorg ik ervoor dat ik een hele stapel testafdrukken op voorhand doe, zodat ik weet hoe en waar ik aan wat moet sleuren in Photoshop om iets te krijgen dat er dan wel op papier goed zal uitzien, maar zeer waarschijlijk op het scherm niet meer.

Rauw

vrijdag 7 april 2006 in Foto's. Permanente link | 23 reacties

Kijk hier, foto genomen op 8 juli 2004, om 16u33:

Vrijdagmarkt

Dat was de allerlaatste foto die ik met mijn D70 in jpeg geschoten heb.

Er zijn al honderden mensen op het internet en in boeken die het verschil tussen jpeg en raw in foto’s uitgelegd hebben, maar in het kort is een raw-beeld heel erg letterlijk te vergelijken met een negatief.

Een D70 (of gelijkaardig) hebben en niet in raw fotograferen is zo’n beetje als een hyperprofessioneel fototoestel hebben met de beste lenzen en er de duurste film in steken, maar dan alle foto’s naar de Carrefour sturen om te laten ontwikkelen en de negatieven wegsmijten.

Een foto maken begint en eindigt niet als je op de knop van het fototoestel drukt. Er is voorbereiding—onder meer keuze van onderwerp en lenzen en belichting—en er is nabereiding. In analoge fotografie is de nazorg de ontwikkeling van de film, de afdruk en de eventuele retouchering (op film en/of op de afdruk).

In digitale fotografie is er uiteraard de eventuele retouchering in Photoshop, maar ook iets waar eigenlijk best wel weinig bij stil gestaan wordt: de “ontwikkeling” van het raw-beeld naar jpeg.

Er bestaan een stapel programma’s die beelden van raw naar niet-raw kunnen omzetten, en die geven allemaal een ander resultaat. Waarom die resultaten verschillen? Omdat er niet één eenvoudige manier is om een raw-beeld om te zetten.

Zo’n digitaal negatief bestaat uit rode, groene en blauwe beeldpunten met kleurwaarden van licht naar donker. Het is niet zo dat een fototoestel met 6 megapixels een sensor heeft met zes miljoen beeldelementjes die elk een kleur kunnen hebben, maar wel dat er ongeveer anderhalf miljoen rode, anderhalf miljoen blauwe en drie miljoen groene beeldpuntjes zijn. Dat mozaiek van zes miljoen punten die elk maar één kleurtje bevatten, wordt naar zes miljoen pixels met telkens een rood-, een groen- en een blauw-component omgezet, en de manier waarom dat gebeurt, kan verschillen.

Zó ziet die sensor er schematisch uit:

Mozaiek

Om voor elke pixel een rood-, een groen-, en een blauw-waarde te hebben, moet er dus in groepjes gewerkt worden, bijvoorbeeld voor het puntje in het midden van dit groepje—

9x9

…kun je om te beginnen al deze combinaties bekijken:

9x9-anim

…maar daar blijft het niet bij: de weging van de verschillende kleuren bijvoorbeeld, of je kan naar meer dan enkel de onmiddellijke omgeving kijken. En akkoord, er wordt rood en roen en blauw gemeten, maar wat is eigenlijk rood en groen en blauw? Voor de ene zal “echt” blauw bijvoorbeeld meer naar het groen overhellen, en voor de andere meer naar het violet…

En dan heb je naturlijk de witbalans: je kan een foto maken met alleen een 50 watt-gloeilamp als verlichting, en dan zal alles eigenlijk objectief gezien oranje-achtig gekleurd zijn. Onze ogen zijn niet objectief, en interpreteren dan lichtoranje als wit, en verschuiven alle kleuren verhoudingsgewijs mee. Digitale fotoetoestellen zijn wél obectief, zij tellen alleen maar hoeveel licht er binnen komt en de sensor ast zich na verloop van tijd niet aan aan de omgevingsbelichting. De witbalans-informatie wordt niet opgeslaan in de waarden van de raw-beeldpuntjes, maar staat apart in de raw-file. De manier waarop die toegepast wordt, is ook eigen aan de conversie.

Of nog zoiets: digitale camera’s zien een constant verloop van licht naar donker, maar analoge mensen zien dat niet zo. Wij zitten meer logaritmisch in mekaar, en da’s maar goed ook: in volle zon is er vele (véle) tienduizenden keren meer licht dan in een donkere kamer. Om al die lichtwaarden te kunnen opslaan moet een digitale camera vele (véle) keren gevoeliger zijn in de donkere tinten dan in de heldere, zodat er bij de omzetting van raw naar niet-raw meer informatie in de donkerte kan gestoken worden. De manier waarop dat gebeurt kan ook verschillen. [zie alhier voor meer informatie over dat linair/logaritmisch verhaal, trouwens]

Komt bij al de vorige dingen ook nog dat Nikon pertinent weigert om zijn de manier waarop de D70 intern raw naar jpeg omzet, volledig te documenteren, en elke softwaremaker is zo’n beetje vrij om te doen wat hij zelf het beste vindt.

Enfin, een lang verhaal om te zeggen dat ik wel eens bereid ben om verder te kijken dan mijn neus lang is, en dat ik wel eens wil kijken naar andere software dan wat ik anders toch al gebruik voor die conversie, ‘t is te zeggen, iets anders dan Adobe Camera Raw 3.3.

De verschillende programma’s hebben elk hun eigen pro’s en contra’s, en daarbij telt niet alleen de beeldkwaliteit, maar ook onder meer features (hoeveel kan in de conversie gebeuren, en waarvoor moet ik toch nog naar Photoshop gaan), daarmee eng verboden workflow (kan ik snel van camera naar Flickr/afdruk geraken?), uiteraard ook interface (hoe gemakkelijk is het allemaal in het gebruikt, kan ik alles met het keyboard doen of moet ik zitten pieren op minuskuul kleine schuivertjes) en snelheid (gaat alles snel en quasi real-time, of moet ik seconden/minutenlang zitten wachten tot een en ander op het scherm getoond wordt).

Ik vermoed dat mits wat prutsen uit zowat elk programma zowat elk resultaat te krijgen is, maar als de standaardconversie al goed is, is er hoedanook minder werk aan, dus om te beginnen bekijk ik de standaardconversie (links: alles op default, geen automatische correcties), en daarnaast probeer ik er naar mijn eigen goesting er iets goeds uit te halen (rechts: geen poging om het er overan hetzelfde te laten uitzien, gewoon fiedelen tot het mij in dat programma aanstaat).

Test één: een snapshot van een stuk speelgoed in de schaduw genomen, met wat verdord gras op de achtergrond.

Adobe Camera Raw 3.3:

Adobe Camera Raw automatisch Adobe Camera Raw manueel 2

PhaseOne Capture One 3.7 pro:

CaptureOne automatisch 1 CaptureOne manueel 1

Nikon Capture 4.1.3:

Nikon Capture automatisch Nikon Capture manueel

RawShooter Essentials 2006:

Rawshooter automatisch 1 Rawshooter manueel 1

Bibble Pro 4.7

Bibble automatisch Bibble manueel

Test twee: kleurcorrectienachtmerrie! een totaal onverdienstelijke foto van Sandra en de kinderen in de zetel, verlicht door de televisie, een spaarlamp op het plafond en een kiertje licht vanachter de gordijn.

Adobe Camera Raw 3.3:

Camera Raw automatisch Camera Raw manueel

PhaseOne Capture One 3.7 pro:

CaptureOne automatisch CaptureOne manueel

Nikon Capture 4.1.3:

Capture automatisch Capture manueel

RawShooter Essentials 2006:

Rawshooter automatisch Rawshooter manueel

Bibble Pro 4.7

Bibble automatisch Bibble manueel 1

Tot zover. Geen definitieve conclusies, want ik heb er nog niet genoeg mee gespeeld en ik heb nog niet rondgekeken bij Vrienden en Kennissen en Het Wereldwijde Interweb, maar alvast een aantal een aantal voorlopige conclusies:

Adobe Camera Raw 3.3

  • heeft veruit de beste crop en rechtzet-functies
  • doet vignetting en chromatic aberration (niet dat ik die ooit gebruik)
  • is het ding waarmee ik het meest vertrouwd ben
  • heeft uitstekende kleurcorrectie (uiteindelijk pas sinds kort, maar dat maakt hier uiteraard niets uit)
  • heeft ondanks die kleur soms last van vlakke vleestonen

PhaseOne Capture One 3.7 pro

  • is honds– en hondstraag in het finale aanmaken van het beeld
  • is daarentegen snel ongeveer wat individuele beelden betreft: wijzigingen worden meteen toegepast op een lage-resolutie-versie die in de plaats van de hoge resolutie komt te staan, en zo snel als mogelijk verfijnd wordt
  • heeft een naar mijn gevoel nogal onhandige interface, maar dat kan er ook aan liggen dat ik het tot nog toe het minst van al gebruikt heb

Nikon Capture 4.1.3

  • is trààààg! voor zowat alles
  • is de enige die een witbalans ook kan berekenen uit een selectie—de rest kan het enkel met een puntselectie
  • is ook de enige die op wetenschappelijke wijze foto’s van mijn 10.5 fisheye naar breedhoek kan omzetten

RawShooter Essentials 2006:

  • is veruit het snelst om mee te werken wat workflow betreft: tweehonderd beelden visioneren, klasseren, en na elkaar bewerken is op geen tijd gepiept
  • is echt wel bare bones qua functies
  • heeft een aantal nutteloze ingebouwde kleurcorrecties die lijken op fill flash maar gewoon vies doen

Bibble Pro 4.7

  • blokkeerde een paar keer minutenlang tijdens eenvoudige operaties (files browsen, bestand opladen) en lijkt minder snel in het gebruik dan Capture One en RawShooter
  • geeft alvast de indruk zeer veel te kunnen (ook wegens ingebouwde Noise Ninja)
  • heeft een minder propere interface dan RawShooter, maar doet dan ook stukken meer [de interface stoort me niet, trouwens]
  • trekt zich precies niet te veel aan van de output size die ik instel

Meer, erm, later dus.

update: ik heb alsnog Bibble getest, maar, en dit is toch wel voorlopig een deal breaker: ik krijg er gewoon niet de kleur uit die ik op mijn scherm zie. Zelfs als ik alle mogelijke combinaties van colour management aanklik en expliciet zeg sRGB te gebruiken, dan nog zit er een redelijk zeer groot verschil tussen wat ik op mijn scherm zie (dat het juiste ICC-profiel gebruikt en dat geen problemen geeft me de andere programma’s) en wat er in de file staat die Bibble schrijft.

Ter illustratie: links wat Bibble me toont in zijn interne previes, rechts wat elke andere viewer in Windows (Photoshop, Firefox, etc.) me toont van een Bibble het bestand weggeschreven heeft:

Verschil

Vriendjes

Zoek

<insert standard disclaimer>

Alles wat hier staat is mijn eigen opinie. Het wordt niet nagelezen of goedgekeurd door mijn werkgever voor het on-line komt, en ik bied geen enkele garantie voor kwaliteit of correctheid.

Mijn werkgever is het niet noodzakelijk eens met wat ik schrijf, en het spreekt vanzelf dat hij dan ook op geen enkele wijze aansprakelijk kan zijn voor wat ik hier publiceer.

Ter info

Eén van mijn e-mailadressen is michel [at] zog punt org. Normaal gezien antwoord ik daar, buiten de kantooruren, onmiddellijk op.

Valideert, in principe: css & xhtml.
Gemaakt met WordPress.
Syndicatie: Entries (RSS) en commentaar (RSS).



ISSN 1780-1338